Regionalizmy kresowe w Wielkim słowniku języka polskiego PAN pod redakcją Piotra Żmigrodzkiego (na tle praktyki rejestrowania kresowizmów w słownikach ogólnych języka polskiego)
Słowa kluczowe
leksykografia
Wielki słownik języka polskiego PAN
Jak cytować
Abstrakt
Celem prezentowanego tekstu jest ukazanie funkcjonowania regionalizmów kresowych w Wielkim słowniku języka polskiego PAN pod redakcją Piotra Żmigrodzkiego na tle praktyki rejestrowania kresowizmów w słownikach ogólnych języka polskiego, poczynając od dzieł nowopolskich, a na słownikach z początku XXI wieku kończąc. Prezentowane w tekście uwagi odnoszą się zarówno do wyekscerpowanego z WSJP PAN zbioru kresowizmów, jak również dotyczą zastosowanych w słowniku rozwiązań szczegółowych i wyborów warsztatowych leksykografów.
Bibliografia
Doroszewski W. 1958: Uwagi i wyjaśnienia wstępne, [w:] W. Doroszewski (red.), Słownik języka polskiego, t. 1, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, s. VII–XLVIII.
Zobacz w Google Scholar
Dubisz S. 2003: Słownik i słownictwo, [w:] S. Dubisz (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, t. 1, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. IX–XCI.
Zobacz w Google Scholar
Handke K. 1993: Przedmowa, [w:] K. Handke (red.), Region, regionalizm – pojęcia i rzeczywistość. Zbiór studiów, Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, Warszawa, s. 7–11.
Zobacz w Google Scholar
ISJP: Inny słownik języka polskiego, red. M. Bańko, t. 1–2, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000.
Zobacz w Google Scholar
Karaś H. 2002: Gwary polskie na Kowieńszczyźnie, Aušra, Warszawa–Puńsk.
Zobacz w Google Scholar
Karaś H. 2011: Słowniki gwar kresowych i gwar przesiedleńców ze Wschodu, [w:] H. Karaś, Polska leksykografia gwarowa, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, s. 313–332.
Zobacz w Google Scholar
Kurkiewicz J. 2007: Kwalifikatory w Wielkim słowniku języka polskiego, [w:] P. Żmigrodzki, R. Przybylska (red.), Nowe studia leksykograficzne, Lexis, Kraków, s. 29–45.
Zobacz w Google Scholar
Kurzowa Z. 1985: O polskich dialektach kresowych, ,,Język Polski” LXV, z. 2, s. 99–108.
Zobacz w Google Scholar
Kurzowa Z. 1993: Język polski Wileńszczyzny i kresów północno-wschodnich XVI–XX w., Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa–Kraków.
Zobacz w Google Scholar
L: S.B. Linde, Słownik języka polskiego, t. 1–6, Drukarnia XX. Pijarów, Warszawa 1807–1814.
Zobacz w Google Scholar
Latko J. 2007: Małopolskie regionalizmy kulinarne w słownikach języka polskiego, ,,Prace Filologiczne” LII, s. 201–209.
Zobacz w Google Scholar
Migdał J., Piotrowska A. 2015: Funkcjonowanie regionalizmów kresowych we współczesnych słownikach języka polskiego, [w:] F. Czyżewski, M. Olejnik, A. Pihan-Kijasowa (red.), Pogranicza słowiańskie w opisach językoznawczych. W 110 rocznicę urodzin Profesora Władysława Kuraszkiewicza (1905–1997), Wydawnictwo Muzyczne Polihymnia, Lublin–Włodawa, s. 81–87.
Zobacz w Google Scholar
MSJP: Mały słownik języka polskiego, red. E. Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1993.
Zobacz w Google Scholar
Nagórko A. 2004: Metody kontrastywne a etnolingwistyka (lingwistyka kulturowa), [w:] E. Fórián (red.), Multikulturowość, tożsamość narodowa, mniejszości na Węgrzech i w Polsce, Kossuth Egyetemi K., Debreczyn, s. 23–33.
Zobacz w Google Scholar
NKJP: Narodowy Korpus Języka Polskiego (www.nkjp.pl, dostęp: wrzesień 2023).
Zobacz w Google Scholar
Nowowiejski B. 1991: Regionalizmy kresowe (północno-wschodnie) w mowie mieszkańców Sokółki, [w:] K. Handke (red.), Regionalizmy w języku familijnym (Zbiór studiów), Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław–Warszawa–Kraków, s. 13–22.
Zobacz w Google Scholar
Nowowiejski B. 1996: Kresowizm – co to takiego?, [w:] E. Feliksiak, B. Nowowiejski (red.), Wilno i Kresy Północno-Wschodnie. Materiały II Międzynarodowej Konferencji w Białymstoku 14–17 IX 1994 r. w czterech tomach, t. 3: Polszczyzna kresowa, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza Oddział Białystok, Zakład Teorii i Antropologii Literatury w Instytucie Filologii Polskiej, Filia Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku, Białystok, s. 44–61.
Zobacz w Google Scholar
Pelcowa H. 2006: Regionalizmy czy dialektyzmy – o zjawiskach językowych wspólnych miejskiej polszczyźnie mówionej i gwarom ludowym, [w:] M. Święcicka (red.), Miasto. Przestrzeń zróżnicowana językowo, kulturowo i społecznie, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Bydgoszcz, s. 87–103.
Zobacz w Google Scholar
Pihan-Kijasowa A. 2015: Polszczyzna Kresów Wschodnich – efekt pogranicza językowego, [w:] F. Czyżewski, M. Olejnik, A. Pihan-Kijasowa (red.), Pogranicza słowiańskie w opisach językoznawczych. W 110 rocznicę urodzin Profesora Władysława Kuraszkiewicza (1905–1997), Wydawnictwo Muzyczne Polihymnia, Lublin–Włodawa, s. 97–105.
Zobacz w Google Scholar
Piotrowska A. 2005: Zróżnicowanie terytorialne polszczyzny we współczesnej praktyce leksykograficznej, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, t. 12, nr 32, s. 79–100.
Zobacz w Google Scholar
Piotrowska A. 2006a: Regionalizmy leksykalne w najnowszych słownikach języka polskiego, „Prace Filologiczne” LI, s. 271–290.
Zobacz w Google Scholar
Piotrowska A.K. 2006b: Regionalizmy leksykalne z perspektywy leksykograficznej, [w:] B. Nowowiejski (red.), Wokół polszczyzny dawnej i obecnej, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok, s. 267–284.
Zobacz w Google Scholar
Piotrowska-Wojaczyk A. 2011: Regionalizmy leksykalne w słownikach doby nowopolskiej, Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Poznań.
Zobacz w Google Scholar
Przęczek S. 2006: Miejsce regionalizmów leksykalnych w polszczyźnie ogólnej mieszkańców Myślenic, [w:] M. Święcicka (red.), Miasto. Przestrzeń zróżnicowana językowo, kulturowo i społecznie, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Bydgoszcz, s. 204–230.
Zobacz w Google Scholar
PSWP: Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny, red. H. Zgółkowa, t. 1–50, Kurpisz, Poznań 1994–2005.
Zobacz w Google Scholar
Rieger J. 1993: Język polski na Wschodzie, [w:] J. Bartmiński (red.), Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t. 2: Współczesny język polski, Wiedza o Kulturze, Wrocław, s. 547–560.
Zobacz w Google Scholar
Rieger J. 1996: Co wiemy o języku polskim na Kresach Wschodnich?, [w:] J. Rieger (red.), Język polski dawnych Kresów Wschodnich, t. 1: Studia i materiały, Wydawnictwo Naukowe Semper, Warszawa, s. 11–16.
Zobacz w Google Scholar
Rzepka W.R. 1993: Status regionalizmów w polszczyźnie XIX wieku, [w:] K. Handke (red.), Region, regionalizm – pojęcia i rzeczywistość. Zbiór studiów, Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, Warszawa, s. 133–150.
Zobacz w Google Scholar
Sagan-Bielawa M. 2004: Polszczyzna mówiona inteligencji pochodzenia kresowego na Górnym Śląsku. Studium socjolingwistyczne, Historia Iagellonica, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
SJPDor: Słownik języka polskiego, red. W. Doroszewski, t. 1–11, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1958–1969.
Zobacz w Google Scholar
Smółkowa T. 1998: Słownictwo – zmienność i stabilność, ,,Prace Filologiczne” XLIII, s. 425–431.
Zobacz w Google Scholar
SW: Słownik języka polskiego, red. J. Karłowicz, A.A. Kryński, W. Niedźwiedzki, t. 1–8, nakładem prenumeratorów i Kasy im. Mianowskiego, Warszawa 1900–1927.
Zobacz w Google Scholar
SWil: Słownik języka polskiego, t. 1–2, wyd. staraniem i kosztem M. Orgelbranda, Wilno 1861.
Zobacz w Google Scholar
SWJP: Słownik współczesnego języka polskiego, red. B. Dunaj, Wilga, Warszawa 1996.
Zobacz w Google Scholar
USJP: Uniwersalny słownik języka polskiego, red. S. Dubisz, t. 1–4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003.
Zobacz w Google Scholar
Walczak B. 1999: Zarys dziejów języka polskiego, wyd. 2 popraw., Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
Zobacz w Google Scholar
Walczak B. 2010: Język polski na pograniczu Wschód–Zachód w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, [w:] J. Mędelska, Z. Sawaniewska-Mochowa (red.), Językowe i kulturowe dziedzictwo Wielkiego Księstwa Litewskiego. Księga jubileuszowa na 1000-lecie Litwy, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Bydgoszcz, s. 109–115.
Zobacz w Google Scholar
WSJP PAN: Wielki słownik języka polskiego PAN, red. P. Żmigrodzki (online: http://www.wsjp.pl, dostęp: wrzesień 2023).
Zobacz w Google Scholar
Żmigrodzki P. 2022: Wielki słownik języka polskiego PAN w 2022 roku – osiągnięcia, perspektywy, wyzwania, ,,Język Polski” CII, z. 3, s. 129–136.
Zobacz w Google Scholar
Żmigrodzki P. 2023: Wielki słownik języka polskiego PAN. Zasady opracowania, Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk, Kraków.
Zobacz w Google Scholar