O Słowniczku wyrazów psychijatrycznych Stanisława Janikowskiego. Rekonesans
Słowa kluczowe
polska terminologia medyczna
polska terminologia psychiatryczna
Słowniczek wyrazów psychijatrycznych
Jak cytować
Abstrakt
Artykuł prezentuje wstępny opis Słowniczka wyrazów psychijatrycznych S. Janikowskiego. Ten leksykon przekładowy, opublikowany w Krakowie w 1880 r., powstał, by przed wydaniem Słownika terminologii lekarskiej polskiej z 1881 r. przedstawić terminologię psychiatryczną środowisku lekarskiemu i poddać ją dyskusji. Polska terminologia psychiatryczna zamieszczona w Słowniczku wyrazów psychijatrycznych pod względem budowy, pochodzenia i tendencji do synonimiczności oraz polisemiczności jest podobna do ówczesnej terminologii innych działów medycyny. Analiza materiału udowodniła również, że ok. 60% haseł ze Słowniczka została dobrze oceniona przez środowisko medyczne, bo zostały one bez zmian przedrukowane w Słowniku terminologii lekarskiej polskiej z 1881 r.
Bibliografia
Baranowski W. 1962–1964: Janikowski Stanisław, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 10, z. 5, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław–Warszawa–Kraków, s. 520–521.
Zobacz w Google Scholar
Brzeziński T. (red.) 2004: Historia medycyny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Domański C.W. 2010: Historia psychologii w Polsce. Stan badań i perspektywy rozwoju, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”, t. 55, nr 1, s. 153–170.
Zobacz w Google Scholar
Gawleńska K., Derebas H. 2022: Analiza staropolskich zielników w kontekście oddziaływania na stan psychiczny człowieka, [w:] B. Wasiewicz (red.), Polskie herbaria renesansowe jako źródło wiedzy medycznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, s. 163–203.
Zobacz w Google Scholar
Janikowski S. 1880a: Słowniczek wyrazów psychijatrycznych obejmujący tłómaczenie polskie wyrazów łacińskich, niemieckich, francuzkich i niektórych angielskich, Nakładem Towarzystwa Lekarskiego Krakowskiego, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Janikowski S. 1880b: [list], „Przegląd Lekarski”, r. 19, nr 34, s. 451–452.
Zobacz w Google Scholar
Janikowski S., Oettinger J., Kremer A. 1881: Słownik terminologii lekarskiej polskiej, Towarzystwo Lekarskie Krakowskie, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Jankowiak L.A. 2015: Synonimia w polskiej terminologii medycznej drugiej połowy XIX wieku (na podstawie Słownika terminologii lekarskiej polskiej z 1881 roku), Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Fundacja Slawistyczna, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Jankowiak L.A. 2023: O zawartości Słowniczka wyrazów weterynarskich z 1876 roku, „Język Polski” CIII, z. 1, s. 112–128.
Zobacz w Google Scholar
Jankowiak L.A. 2025: Okoliczności powstania Słowniczka wyrazów psychijatrycznych Stanisława Janikowskiego z 1881 roku, „Studia Historiae Scientiarum”, t. 24, s. 189–225.
Zobacz w Google Scholar
Korzeniowski L., Pużyński S. 1978: Encyklopedyczny słownik psychiatrii, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Nowosielska E. 2021: Melancholia, szaleństwo i inne „choroby głowy” w Rzeczypospolitej w XVII i XVIII wieku, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Ostrowska T. 1973: Polskie czasopiśmiennictwo lekarskie w XIX wieku (1800–1900). Zarys historyczno-bibliograficzny, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław.
Zobacz w Google Scholar
Pieter J. 1959: Historia psychologii w zarysie, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice.
Zobacz w Google Scholar
Pużyński S. (red.) 1993: Leksykon psychiatrii, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Urbanek B. 2010: Kształtowanie się specjalności lekarskich na ziemiach polskich w latach 1860–1914, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Wysocka F. 2002: Rola Józefa Majera w polskiej leksykografii i leksykologii, [w:] R. Majkowska (red.), Józef Majer 1808–1899. Materiały z Posiedzenia Naukowego PAU w dniu 19 listopada 1999 r., Polska Akademia Umiejętności, Kraków, s. 57–101.
Zobacz w Google Scholar